Lezing: Over 'vergeten' Hengelose bedrijven

Openingstijden:

Belangrijke lezingen bij Museum Hengelo 

Reserveren via info@museumhengelo.nl  

Jan van Alsté en Willem Hoefsmit houden op 7 oktober 2025 om 19.30 uur en op 21 oktober 2025 om 14.30 uur een belangrijke lezing in het kader van hun boek over de vergeten Hengelose bedrijven bij Museum Hengelo (reserveren verplicht via info@museumhengelo.nl) 

'Nieuw boek brengt verhaal van vijftien ‘vergeten’ Hengelose bedrijven: ‘Zij gaven de stad kleur’ Iedereen kent de grote industriële namen van Hengelo, zoals Stork, Hazemeijer, Heemaf en Signaal. Maar naast deze grote spelers waren er ook talloze middelgrote bedrijven die bepalend waren voor het karakter en de ontwikkeling van de stad. 

In het boek 'Kent u ze nog?' belichten schrijvers Jan van Alsté en Willem Hoefsmit vijftien van deze veelal vergeten ondernemingen. Van Twents bier tot een Twentse tegenhanger van Meccano: de bedrijven die in het boek worden besproken, produceerden stuk voor stuk unieke en innovatieve producten. “We zochten niet per se naar vergeten bedrijven”, legt Van Alsté uit. “Maar naar bedrijven die een originele bijdrage leverden aan het industriële klimaat van Hengelo.” 

Naaimachinefabriek Hamfa

Het idee voor het boek ontstond tijdens de wekelijkse dinsdagochtendwandelingen van de samenstellers, die elkaar kennen van de Herensociëteit. Hoefsmit: “Mijn vader was eigenaar van Hamfa, een naaimachinefabriek. Ik wilde daar een boek over schrijven, en Jan stelde voor om het breder aan te pakken.” De werktitel luidde: 'In de schaduw van', een verwijzing naar het feit dat deze bedrijven vaak verbleekten naast de grote jongens. De omvang van de bedrijven varieerde sterk: speelgoedfabriek Temsi telde slechts acht medewerkers, terwijl bij Jovanda Kousen zo'n 650 mensen werkten. Een van de verhalen in het boek gaat over de krokettenfabriek Niemeijer. Oprichter Harry Niemeijer, die als melkbezorger vaak op vliegbasis Twenthe kwam, ontdekte dat er onder militairen grote behoefte was aan goede snacks. Hij begon in de keuken van zijn moeder, thuis aan de Dijksweg, maar het groeide snel uit zijn jasje. Zijn bedrijf leverde verse snacks, uniek in een tijd waarin diepvries de standaard was. Vandaag de dag bestaat het bedrijf nog steeds. Onder de naam Elite is het gevestigd in Neede en bekend van onder meer Joppiesaus. 

Stork Pompen

Een ander voorbeeld betreft ingenieur Gerrit Zijlstra van Stork, die voor zichzelf begint. In die tijd werden pompen vaak ontworpen en in elkaar gezet naar de wensen van de klant. Zijlstra kwam met het idee om pompen te standaardiseren, waardoor er meer geproduceerd kon worden tegen een lagere prijs. Bij Stork wilden ze hier niets van weten: “Hij voelde zich een beetje miskend bij Stork Pompen, een bedrijf dat onderdeel is van het grotere Stork-concern”, zegt Hoefsmit. Zijlstra begon, samen met een andere oud-Storkingenieur, de fabriek. Tegenwoordig is het bedrijf opgegaan in een van oorsprong Indiase pompenfabriek. 

Het boek is onder andere te verkrijgen bij Boekhandel Broekhuis en Museum Hengelo.